واریکوسل یا واریس بیضه، نوعی بیماری عروقی در مردان است که با گشاد شدن وریدهای کیسه بیضه همراه بوده و در بیشتر موارد بدون علامت است اما میتواند باعث درد، تورم و کاهش قدرت باروری شود. درجهبندی آن شامل گرید ۱ (خفیف، غیرقابل مشاهده)، گرید ۲ (متوسط، قابل لمس) و گرید ۳ (شدید، قابل مشاهده) است
بیماری واریکوسل چیست؟
واریکوسل یا واریس بیضه یک بیماری عروقی در مردان است که با گشاد شدن وریدهای داخل کیسه بیضه همراه میشود. این وضعیت که یکی از انواع بیماری واریس است بهدلیل تفاوت در نحوهی تخلیه خون از بیضه چپ به وریدهای بزرگتر بدن، در سمت چپ شایعتر است.
این بیماری معمولا بدون علامت است اما میتواند در موارد پیشرفته باعث درد مداوم یا مشکلات باروری شود. واریکوسل با افزایش دما در بیضهها، کیفیت اسپرم را کاهش میدهد و تشخیص آن از طریق معاینه فیزیکی و سونوگرافی انجام میشود. اگرچه واریس بیضه معمولا بیخطر است اما در موارد شدید نیاز به درمان دارد تا از عوارض جلوگیری شود..
انواع واریس بیضه توضیح
واریس بیضه در کودکان این بیماری معمولا در دوران بلوغ ایجاد میشود اما میتواند زودتر هم رخ دهد. در بیشتر پسران، واریس در بیضه سمت چپ رخ میدهد.
واریس خفیف بیضه یا واریکوسل گرید ۱ خفیفترین نوع است و قابلمشاهده نیست.
واریس بیضه گرید ۲ نمیتوان تورم رگها را مشاهده کرد اما قابللمس است.
واریکوسل شدید یا واریس بیضه درجه ۳ شدیدترین حالت واریس است. علائم دردناکی دارد و قابلمشاهده است.
واریس بیضه سمت چپ بهدلیل تفاوت در نحوهی تخلیه خون از بیضه چپ به وریدهای بزرگتر بدن شایعتر است.
واریس بیضه سمت راست واریکوسل سمت راست در موارد خاص ممکن است نشاندهنده انسداد رگهای شکمی باشد.
انواع واریکوسل در جدول گردآوری شدند.
۱. واریکوسل گرید ۱ یا واریکوسل خفیف
واریکوسل گرید ۱ خفیفترین نوع این بیماری است که در آن وریدهای کیسه بیضه فقط هنگام فشار قابل لمس میشوند. این درجه معمولا بدون علامت است و اغلب در معاینات روتین یا بررسی ناباروری کشف میشود.
۲. واریکوسل گرید ۲
نوع دیگری از واریکوسل وجود دارد که به آن واریکوسل گرید ۲ میگویند. این نوع واریسکول بین حالت خفیف و شدید قرار دارد. رگهای وریدی در این حالت بزرگ شدهاند و معمولا هنگام ایستادن قابل لمس هستند. این نوع واریسکول ممکن است علائمی مانند درد خفیف تا متوسط و احساس ناراحتی ایجاد کند.
۳. واریکوسل گرید ۳
واریکوسل گرید ۳ شدیدترین شکل این بیماری است که در آن رگهای وریدی بیضه به وضوح قابل مشاهده و قابل لمس هستند. این نوع واریسکول معمولا باعث علائم آشکاری مانند درد، احساس سنگینی در بیضهها و حتی ناباروری میشود.
واریکوسل گرید ۳ میتواند بر باروری اثر منفی بگذارد اما همه مبتلایان دچار ناباروری نمیشوند.
تصاویر واریکوسل
تصاویر سونوگرافی واریکوسل وریدهای پیچخورده و گشاد را نشان میدهد که جریان خون معکوس را برجسته میکند. این تصاویر برای تشخیص دقیق استفاده میشوند و معمولا سیاه و سفید هستند
علائم واریکوسل چیست؟
علائم واریکوسل معمولا خفیف هستند و بسیاری از افراد در مراحل ابتدایی هیچ نشانهای ندارند. شایعترین علامت درد مبهم در کیسه بیضه است که با ایستادن طولانی یا فعالیت سنگین بدتر میشود. تورم یا احساس سنگینی در یک سمت بیضه نیز ممکن است رخ دهد. این علائم معمولا در نوجوانی ظاهر میشوند و میتوانند بر باروری تاثیر بگذارند.
علت واریکوسل در مردان چیست؟
بسیاری از محققان بر این باورند واریکوسل زمانی شکل میگیرد که دریچههای داخل سیاهرگهای طناب اسپرماتیک (طناب اسپرماتیک خون را از بیضه خارج میکنند) از جریان خون به شکل درست، جلوگیری کند. این اتفاق باعث میشود خون در سیاهرگها تجمع پیدا کند و باعث آسیب به بیضه شود. میتوان دلایل زیر را علت واریکوسل دانست:
برگشت خون وریدی در سیاهرگهای کیسه بیضه
نارسایی دریچههای وریدی
طولانیتر بودن ورید تخلیهکننده خون در سمت چپ بیضه
روش تشخیص واریکوسل – چگونه بفهمیم واریکوسل داریم؟
واریکوسل بهطورمعمول از طریق معاینهی فیزیکی اسکروتوم توسط پزشک تشخیص داده میشود. اگر واریس رگهای بیضه بهاندازه کافی بزرگ باشد، پزشک قادر خواهدبود تا آن را لمس کند. بااینحال اگر واریکوسل کوچکتر باشد، ممکن است پزشک بخواهد درحالیکه ایستادهاید، یک نفس عمیق بکشید و نفس خود را تا زمانی که میتوانید نگهدارید. این روش که بهعنوان مانور والسالوا شناخته میشود به پزشک کمکمیکند تا بزرگ شدن غیرطبیعی سیاهرگها را تشخیص دهد.
